Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà – khi Kiến trúc trở thành một phần của không gian công cộng

Giữa những khối nhà vuông vức của đô thị Đà Nẵng, Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà (Wings Art) xuất hiện với một ngôn ngữ kiến trúc khác biệt: những dải bê tông uốn lượn, các lối đi trên cao và một khu vườn xanh trải dài trên mái.

Được thiết kế bởi Ho Khue Architects, công trình không chỉ đáp ứng chức năng trưng bày nghệ thuật mà còn mở rộng thành một không gian công cộng, nơi người dân có thể đi dạo, nghỉ ngơi và kết nối với cảnh quan đô thị.

Qua bộ ảnh Nhiếp ảnh Kiến trúc do Kame thực hiện, Wings Art hiện lên như một cuộc khám phá về hình khối, vật liệu, ánh sáng và mối quan hệ giữa kiến trúc với con người.

Từ cánh chim hải âu đến những đường cong bê tông

Ý tưởng thiết kế Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà bắt nguồn từ hình ảnh cánh chim hải âu, gắn với vùng biển Đà Nẵng.

Thay vì sử dụng những khối hộp và mặt đứng thẳng thường thấy, nhóm thiết kế lựa chọn hệ đường cong liên tục để tổ chức hình thái kiến trúc. Những dải bê tông cốt thép chuyển tiếp từ mái xuống tường, từ cột sang cầu thang, tạo cảm giác các bộ phận của công trình được hình thành từ cùng một dòng chuyển động.

Ở góc nhìn từ mặt đất, những tuyến đường dạo trên cao tựa các dải lụa vắt qua không gian. Hệ cột mảnh nâng đỡ các lối đi, trong khi lan can kim loại màu trắng làm nổi bật hình dáng uốn lượn của kết cấu bê tông.

Chính sự tương phản giữa vật liệu có vẻ nặng nề và hình thái mềm mại đã tạo nên sức hấp dẫn thị giác đặc biệt cho công trình.

Khi mái nhà trở thành một khu vườn công cộng

Một trong những ý tưởng đáng chú ý nhất của Wings Art nằm ở cách khai thác không gian mái.

Thay vì dành toàn bộ phần mái cho các hạng mục kỹ thuật, Ho Khue Architects tổ chức nơi đây thành một khu vườn với cây xanh, thảm thực vật và hệ đường dạo ở nhiều cao độ.

Những bậc thang rộng dẫn người sử dụng từ mặt đất lên khu vực phía trên. Từ đó, các tuyến đi bộ tiếp tục uốn lượn giữa tán cây, mở ra nhiều góc nhìn khác nhau về cảnh quan xung quanh.

Sự thay đổi cao độ khiến hành trình khám phá công trình trở thành một trải nghiệm không gian: khi đi dưới bóng cây, khi bước ra khoảng trời rộng, lúc lại nhìn xuống những khu vực sinh hoạt bên dưới.

Với cách tiếp cận này, mái nhà không còn đơn thuần là bộ phận che chắn cho công trình, nó trở thành một phần của đời sống đô thị.

Đây cũng là một hướng suy nghĩ đáng quan tâm trong thiết kế công trình công cộng: diện tích xây dựng không nhất thiết phải đồng nghĩa với việc thu hẹp không gian dành cho cộng đồng.

Không gian trưng bày – Nơi đường cong dẫn dắt ánh sáng

Nếu bên ngoài, kiến trúc gây ấn tượng bằng những lối đi trên cao, thì bên trong, ngôn ngữ đường cong tiếp tục được thể hiện qua cầu thang xoắn và các bề mặt trần bê tông.

Cầu thang không chỉ đảm nhiệm chức năng kết nối các tầng mà còn hiện diện như một hình khối điêu khắc giữa không gian trưng bày.

Những mảng tường trắng uốn cong tương phản với bề mặt bê tông trần, tạo nên sự chuyển đổi nhẹ nhàng giữa các chất liệu.

Hệ cửa kính lớn mở rộng tầm nhìn ra cây xanh bên ngoài, đồng thời đưa ánh sáng tự nhiên vào sâu trong công trình.

Đáng chú ý là những khoảng mở trên trần và sự thay đổi hình học của mái.
Ánh sáng đi qua các ô mở, tạo nên những vùng sáng có hình dạng riêng trên bề mặt bê tông.

Trong bộ ảnh Kame thực hiện, các chi tiết ấy được ghi lại từ nhiều cao độ: nhìn lên để cảm nhận độ vươn của kết cấu, nhìn ngang để thấy mối liên hệ giữa các không gian và nhìn xuống để khám phá hình học của cầu thang xoắn.

Những góc chụp này giúp người xem hiểu rằng sức hấp dẫn của Wings Art không chỉ nằm ở hình dáng bên ngoài, mà còn ở cách công trình được trải nghiệm từ bên trong.

Một công trình văn hóa mở rộng giá trị ra ngoài chức năng trưng bày

Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà được xây dựng nhằm tạo không gian giới thiệu tác phẩm nghệ thuật, phục vụ hoạt động giao lưu và sinh hoạt văn hóa của cộng đồng.

Tuy nhiên, giá trị của công trình không dừng lại ở những gì diễn ra trong các phòng triển lãm.

Bằng việc kết hợp nhà trưng bày với khu vườn và đường dạo công cộng, công trình tạo ra thêm lý do để người dân đến đây, kể cả khi họ không có kế hoạch tham quan một triển lãm cụ thể.

Một người có thể ghé qua để đi bộ, nghỉ chân hoặc ngắm cảnh. Trong hành trình ấy, họ đồng thời tiếp xúc với một công trình kiến trúc và có cơ hội bước vào không gian nghệ thuật.

Đó là cách kiến trúc góp phần đưa hoạt động văn hóa đến gần đời sống thường ngày.

Hoàn thành năm 2024, Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà đã được trao danh hiệu Công trình của năm tại Ashui Awards 2024, ghi nhận giá trị thiết kế và đóng góp của công trình đối với môi trường xây dựng.

Qua ống kính Kame – Ghi lại kiến trúc như một trải nghiệm không gian

Với những công trình có hình thái kiến trúc phức tạp như Wings Art, một bức ảnh tổng thể khó có thể truyền tải đầy đủ ý tưởng thiết kế.

Bộ ảnh cần cho thấy mối liên hệ giữa các yếu tố: đường cong và kết cấu, mái xanh và không gian bên dưới, cầu thang và lối đi, ánh sáng và vật liệu.

Trong quá trình ghi hình Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà, Kame lựa chọn nhiều góc nhìn để làm rõ những mối liên hệ ấy.

Ở ngoại thất, các góc máy thấp nhấn mạnh đường cong của hệ cầu đi bộ trên cao. Những khung hình có cây xanh làm tiền cảnh giúp thể hiện sự đan xen giữa kiến trúc và cảnh quan.

Ở nội thất, ống kính tập trung vào cầu thang xoắn, những bề mặt bê tông liên tục và sự thay đổi của ánh sáng tự nhiên. Một số góc nhìn từ trên xuống cho phép người xem nhận ra hình học của không gian mà ở tầm mắt thông thường khó cảm nhận trọn vẹn.

Với Kame, Nhiếp ảnh Kiến trúc không chỉ nhằm tạo ra những hình ảnh đẹp về công trình, mà còn giúp lưu giữ tư duy thiết kế và trải nghiệm không gian mà kiến trúc sư muốn truyền tải.

Kame và hành trình ghi lại diện mạo kiến trúc đương đại Việt Nam

Bên cạnh các dự án lưu giữ Di sản Kiến trúc và những công trình hạ tầng quan trọng, Kame dành sự quan tâm đặc biệt đến kiến trúc đương đại và các không gian công cộng đang góp phần thay đổi diện mạo đô thị Việt Nam.

Đó có thể là một công trình văn hóa, một nhà trưng bày, một thư viện, một quảng trường hay một khu vực cảnh quan được tổ chức lại để phục vụ cộng đồng.

Mỗi công trình đều phản ánh cách con người ở một thời điểm nhất định suy nghĩ về thành phố, về môi trường sống và về mối quan hệ giữa kiến trúc với đời sống.

Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà là một ví dụ đáng chú ý: từ một nhu cầu trưng bày nghệ thuật, công trình đã mở rộng thành không gian xanh và nơi gặp gỡ của cộng đồng.

Một công trình văn hóa không chỉ được đánh giá qua những gì trưng bày bên trong, mà còn qua những giá trị nó mang lại cho cuộc sống bên ngoài.

Và đó cũng là câu chuyện Kame mong muốn lưu giữ qua những bức ảnh của mình.

Kame – More than words.

Thông tin công trình

• Tên công trình: Nhà trưng bày Nghệ thuật Sơn Trà (Wings Art)
• Địa điểm: Số 2 Vũ Văn Dũng, Sơn Trà, Đà Nẵng
• Thiết kế: Ho Khue Architects
• Hợp tác thiết kế: Tín An, BGD Landscape
• Chủ đầu tư: UBND quận Sơn Trà (theo hồ sơ dự án)
• Nhà thầu chính: Saiko
• Năm hoàn thành: 2024
• Giải thưởng: Công trình của năm – Ashui Awards 2024
• Bộ ảnh giới thiệu trong bài: Kame Asia