Hui Bon Hoa Villa – dấu ấn Art Deco và Di sản Kiến trúc Paul Veysseyre tại Sài Gòn

Giữa một Sài Gòn không ngừng thay đổi, có những biệt thự cổ còn tồn tại giống như những trang tư liệu được viết bằng hình khối, vật liệu và ánh sáng.

Hui Bon Hoa Villa là một công trình như thế.

Gắn với tên tuổi kiến trúc sư người Pháp Paul Veysseyre, biệt thự mang những đặc điểm tiêu biểu của kiến trúc Art Deco: các đường nét hình học rõ ràng, những khối cong mềm mại, ban công bo tròn và hệ đường ngang tạo nên nhịp điệu đặc trưng trên mặt đứng.

Nhưng điều khiến công trình trở nên thú vị không chỉ nằm ở phong cách kiến trúc.

Đó còn là cách một ngôn ngữ thiết kế có nguồn gốc từ châu Âu được điều chỉnh để thích ứng với khí hậu và đời sống tại Sài Gòn.

Qua ống kính Kame, Hui Bon Hoa Villa hiện lên như một câu chuyện về sự giao thoa văn hóa, về tư duy thiết kế và những giá trị kiến trúc cần được lưu giữ.

Hui Bon Hoa Villa – Khi Art Deco thích ứng với khí hậu nhiệt đới

Art Deco phát triển mạnh trong những thập niên đầu thế kỷ XX, nổi bật với hình học cách điệu, bố cục mạch lạc và tinh thần hiện đại.

Tại Hui Bon Hoa Villa, ngôn ngữ ấy được thể hiện qua những mảng tường cong, các ban công có đường nét mềm mại và những dải ngang chạy dọc mặt đứng.

Nếu quan sát kỹ, có thể thấy kiến trúc của công trình không chỉ hướng đến tính thẩm mỹ.

Hệ cửa, các khoảng mở, ban công và những không gian chuyển tiếp giữa trong và ngoài góp phần tạo nên sự thích ứng với điều kiện nắng nóng, mưa nhiều của khí hậu nhiệt đới.

Những chi tiết này cho thấy một cách tiếp cận đáng chú ý trong kiến trúc thời kỳ ấy: tiếp nhận tinh thần hiện đại phương Tây nhưng không tách rời bối cảnh địa phương.

Chính sự kết hợp giữa hình thức và điều kiện tự nhiên đã tạo nên bản sắc riêng cho nhiều công trình kiến trúc tại Việt Nam trong nửa đầu thế kỷ XX.

Paul Veysseyre – Những dấu ấn kiến trúc từ Sài Gòn đến Đà Lạt

Hui Bon Hoa Villa cũng là một điểm khởi đầu thú vị để tìm hiểu những công trình gắn với kiến trúc sư Paul Veysseyre tại Việt Nam.

Trong giai đoạn hoạt động ở Đông Dương, ông tham gia thiết kế những công trình có quy mô, chức năng và bối cảnh cảnh quan khác nhau.

Nếu Hui Bon Hoa Villa tại Sài Gòn thể hiện ngôn ngữ Art Deco với những đường cong và hình khối giàu tính tạo hình, thì Đan viện Biển Đức Đà Lạt (Benedictine Monastery), công trình gắn với hai kiến trúc sư Alexandre Léonard và Paul Veysseyre, lại mang đến một cảm nhận khác.

Tại Đà Lạt, kiến trúc được tổ chức trong mối quan hệ chặt chẽ với địa hình đồi dốc, cảnh quan thông xanh và đời sống tu trì.

Những mái ngói dốc, mảng tường lớn và nhịp điệu kiến trúc tiết chế tạo nên một không gian tĩnh lặng, khác biệt với nhịp sống đô thị Sài Gòn.

Hai công trình, hai bối cảnh và hai cách thể hiện, nhưng cùng cho thấy sự đa dạng trong tư duy thiết kế của những kiến trúc sư hoạt động tại Việt Nam trong thế kỷ XX.

Tìm hiểu thêm: Đan viện Biển Đức Đà Lạt – Dấu ấn kiến trúc Alexandre Léonard và Paul Veysseyre qua ống kính Kame.

 

Nhiếp ảnh Kiến trúc – Đọc lại công trình qua ánh sáng và hình khối

Khi thực hiện bộ ảnh Hui Bon Hoa Villa, điều Kame quan tâm không đơn thuần là tìm ra một góc chụp đẹp.

Chúng tôi muốn thể hiện rõ cách công trình được thiết kế.

Ánh sáng xiên giúp làm nổi bật bề mặt tường và những đường cong của khối kiến trúc.

Hệ cửa sắt tạo nên nhịp điệu trên mặt đứng, trong khi bóng đổ từ cây xanh góp phần làm rõ mối quan hệ giữa công trình với cảnh quan xung quanh.

Mỗi góc chụp vì thế là một cách tiếp cận khác nhau với kiến trúc.

Một bức ảnh toàn cảnh giúp người xem nhận diện bố cục và tỷ lệ.

Một góc nhìn gần làm rõ vật liệu, chi tiết và dấu vết thời gian.

Còn những thay đổi của ánh sáng trong ngày có thể mang đến những cảm nhận hoàn toàn khác nhau về cùng một không gian.

Với Kame, Nhiếp ảnh Kiến trúc không phải là làm cho công trình trở nên đẹp hơn thực tế, mà là giúp những giá trị vốn có của công trình được nhìn thấy rõ ràng hơn.

Đây cũng là nền tảng cho định hướng lưu giữ và số hóa tư liệu Di sản Kiến trúc mà Kame đang theo đuổi.

Từ Di sản Kiến trúc đến những công trình kiến tạo ký ức đô thị

Một thành phố không chỉ được định hình bởi những công trình đã tồn tại hàng trăm năm.

Những công trình mới, đặc biệt là các không gian văn hóa, công viên, quảng trường và công trình công cộng, cũng đang từng ngày tạo nên những lớp ký ức mới cho đô thị.

Nếu Hui Bon Hoa Villa giúp chúng ta nhìn lại một giai đoạn phát triển của kiến trúc Sài Gòn, thì những công trình như Đài tưởng niệm nạn nhân Covid-19 tại TP.HCM lại phản ánh cách thành phố hôm nay lựa chọn lưu giữ một phần ký ức tập thể.

Một công trình kể câu chuyện về lịch sử kiến trúc. Một công trình lưu giữ ký ức về con người và những biến cố mà thành phố đã trải qua.

Dù khác biệt về thời đại và chức năng, cả hai đều cho thấy kiến trúc có thể mang những giá trị vượt ra ngoài hình thức và công năng sử dụng.

Tìm hiểu thêm: Đài tưởng niệm nạn nhân Covid-19 tại TP.HCM – Khi không gian đô thị lưu giữ ký ức.

Kame – Lưu giữ Di sản Kiến trúc Việt Nam bằng hình ảnh và công nghệ

Từ những biệt thự cổ, công trình tôn giáo, công trình công cộng đến những dự án hạ tầng và kiến trúc đương đại, Kame theo đuổi một mục tiêu xuyên suốt: ghi lại sự phát triển của Việt Nam và lưu giữ những giá trị kiến trúc bằng hình ảnh có chất lượng chuyên môn cao.

Thông qua Nhiếp ảnh Kiến trúc, nhiếp ảnh từ trên cao, phim kiến trúc và công nghệ số hóa không gian 360 độ, Kame hướng đến việc xây dựng những bộ tư liệu có thể phục vụ nhiều mục đích: nghiên cứu, lưu trữ, giới thiệu công trình, truyền thông và hỗ trợ công tác bảo tồn.

Chúng tôi mong muốn đồng hành cùng các cơ quan quản lý di sản, tổ chức văn hóa, đơn vị nghiên cứu, kiến trúc sư và chủ sở hữu công trình trong quá trình ghi nhận, tư liệu hóa những giá trị kiến trúc tại Việt Nam.

Bởi có những công trình sẽ tiếp tục tồn tại qua nhiều thế hệ. Nhưng cũng có những công trình có thể thay đổi, được cải tạo hoặc biến mất theo sự phát triển của đô thị.

Và khi kiến trúc không còn nguyên vẹn, những tư liệu hình ảnh được thực hiện một cách chỉn chu có thể trở thành một phần ký ức còn ở lại.
Mời các bạn xem đầy đủ Bộ ảnh Kame chụp Hui Bon Hoa Villa tại đây.

Kame – More than words.