Hồ Gươm – chỉnh trang một không gian đô thị, gìn giữ ký ức một thành phố

Giữa những kế hoạch cải tạo và chỉnh trang đô thị, Hồ Gươm không chỉ là một không gian công cộng cần được nâng cấp, mà còn là nơi lưu giữ những lớp ký ức đã làm nên bản sắc Hà Nội.

Qua góc nhìn Nhiếp ảnh Kiến trúc từ trên cao, Kame ghi lại diện mạo của khu vực Hồ Gươm trước những chuyển động mới của thành phố.

Hồ Gươm trước những chuyển động mới của Hà Nội

Hồ Gươm, hay Hồ Hoàn Kiếm, từ lâu đã giữ một vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa và không gian đô thị Hà Nội.

Không chỉ là một thắng cảnh nổi tiếng, nơi đây còn là điểm giao thoa giữa lịch sử, kiến trúc, cảnh quan và nhịp sống thường nhật của Thủ đô.

Từ những con phố thuộc khu phố cổ đến các công trình mang dấu ấn kiến trúc Pháp, khu vực Hồ Gươm phản ánh quá trình phát triển của Hà Nội qua nhiều thời kỳ.

Trong bối cảnh các phương án cải tạo, chỉnh trang và tổ chức lại không gian Hồ Gươm cùng vùng phụ cận đang được triển khai, người dân có quyền kỳ vọng vào một trung tâm đô thị khang trang hơn, nhiều không gian công cộng hơn và những kết nối thuận tiện hơn giữa các công trình văn hóa, lịch sử.

Tuy nhiên, đối với một không gian mang tính biểu tượng như Hồ Gươm, câu chuyện phát triển không chỉ nằm ở những gì sẽ được xây dựng thêm.

Mà còn ở những giá trị cần được gìn giữ.

Hồ Gươm – Nơi kiến trúc, cảnh quan và ký ức đô thị cùng hiện diện

Một trong những điều làm nên sức hấp dẫn của Hồ Gươm chính là sự đa dạng của những lớp không gian bao quanh mặt hồ.

Tháp Rùa hiện diện giữa làn nước như một dấu mốc quen thuộc của Hà Nội. Những hàng cây lâu năm tạo nên sắc xanh đặc trưng và bóng mát cho các tuyến đường ven hồ. Đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc, Tháp Bút cùng nhiều công trình lịch sử góp phần tạo nên một cảnh quan văn hóa có giá trị đặc biệt.

Mở rộng ra khu vực phụ cận, những tuyến phố như Tràng Tiền, Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ hay Hàng Khay kết nối Hồ Gươm với những không gian kiến trúc khác nhau của thành phố.

Xa hơn là Nhà hát Lớn Hà Nội, những dãy nhà mang dấu ấn kiến trúc Pháp và các khu phố được hình thành qua nhiều giai đoạn phát triển.

 

Mỗi công trình có thể mang một giá trị kiến trúc riêng. Nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo nên một tổng thể đô thị có chiều sâu lịch sử.

Đáng chú ý, không phải mọi giá trị của Hồ Gươm đều có thể được xác định bằng tuổi đời hay quy mô của một công trình.

Đôi khi, đó là một hàng cây quen thuộc, một khoảng sân nhỏ, một góc phố hay một tầm nhìn đã gắn bó với nhiều thế hệ người Hà Nội.

Giá trị của Hồ Gươm không chỉ nằm ở những công trình hiện diện quanh hồ, mà còn ở mối liên hệ giữa chúng với cảnh quan và ký ức của con người.

Hồ Gươm nhìn từ trên cao qua ống kính Kame

Trong một buổi chiều tháng Mười, đội ngũ Nhiếp ảnh gia Kame đã thực hiện bộ ảnh Hồ Gươm và khu vực trung tâm Hà Nội từ trên cao, khi ánh nắng cuối ngày trải xuống mặt hồ và những tuyến phố xung quanh.

Ở góc nhìn thông thường, chúng ta có thể bị thu hút bởi một công trình, một hàng cây hay một khoảnh khắc đẹp.

Nhưng từ trên cao, những yếu tố ấy được đặt trong một mối quan hệ rộng lớn hơn.

Hồ Gươm hiện lên như khoảng xanh và mặt nước giữa mạng lưới đường phố dày đặc. Những tán cây tạo thành một vành đai cảnh quan mềm mại. Các công trình kiến trúc cũ và mới cùng xuất hiện, phản ánh những giai đoạn phát triển khác nhau của Thủ đô.

Những tuyến phố nhỏ dẫn về các trục đường lớn. Những công trình văn hóa, thương mại và hành chính hiện diện trong cùng một cấu trúc đô thị.

Đó là những điều mà Nhiếp ảnh Kiến trúc từ trên cao có khả năng ghi lại một cách trực quan.

Không chỉ thể hiện vẻ đẹp của một địa danh, những bức ảnh còn giúp người xem nhận diện mối quan hệ giữa kiến trúc, cảnh quan, giao thông và không gian công cộng.

Với Kame, bộ ảnh Hồ Gươm vì thế không đơn thuần là những khung hình đẹp về Hà Nội.

Đó còn là tư liệu ghi nhận diện mạo của một không gian đô thị tại một thời điểm cụ thể, trước những thay đổi có thể diễn ra trong tương lai.

Chỉnh trang Hồ Gươm: Hiện đại hóa nhưng không đánh mất bản sắc

Một đô thị phát triển cần liên tục cải thiện chất lượng không gian sống.

Đối với khu vực Hồ Gươm, việc nâng cấp hạ tầng, mở rộng khả năng tiếp cận không gian công cộng, cải thiện cảnh quan và tăng cường kết nối giữa các địa điểm văn hóa đều là những mục tiêu đáng được quan tâm.

Tuy nhiên, chỉnh trang một khu vực giàu giá trị lịch sử đòi hỏi sự cân nhắc khác với phát triển một khu đô thị hoàn toàn mới.

Ở đó, những công trình hiện hữu, hàng cây, tỷ lệ không gian, khoảng nhìn và cả nhịp sống quen thuộc đều có thể góp phần tạo nên bản sắc địa phương.

Một phương án cải tạo có thể mang đến diện mạo hiện đại hơn, nhưng cũng cần quan tâm đến sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại.

Bởi với người Hà Nội, Hồ Gươm không chỉ là một điểm đến.

Đó còn là nơi gắn với những buổi sáng đi bộ, những chiều cuối tuần, những cuộc gặp gỡ và vô số ký ức riêng tư.

Một cuộc chỉnh trang thành công không nhất thiết phải khiến nơi chốn ấy trở nên hoàn toàn khác lạ.

Đôi khi, thành công lớn nhất là khi mọi thứ được cải thiện, nhưng người Hà Nội vẫn nhận ra Hồ Gươm của mình.

Vẫn là mặt hồ ấy, những hàng cây ấy và cảm giác thân thuộc đã trở thành một phần đời sống của thành phố.

Hiện đại hóa không đồng nghĩa với xóa đi quá khứ. Và bảo tồn cũng không có nghĩa là giữ cho đô thị đứng yên.

Điều quan trọng là tìm được sự cân bằng giữa nhu cầu phát triển và những giá trị đã được tích lũy qua nhiều thế hệ.

Nhiếp ảnh Kiến trúc và vai trò lưu giữ diện mạo đô thị

Trong quá trình phát triển đô thị, không phải mọi công trình và không gian đều giữ nguyên hình hài qua thời gian.

Những tuyến đường có thể được mở rộng. Những khu vực công cộng được tổ chức lại. Các công trình mới xuất hiện, trong khi một số kiến trúc cũ dần thay đổi chức năng hoặc diện mạo.

Chính vì vậy, việc xây dựng tư liệu hình ảnh về đô thị có ý nghĩa vượt ra ngoài nhu cầu truyền thông thông thường.

Một bộ ảnh được thực hiện có hệ thống có thể giúp lưu giữ hiện trạng kiến trúc, cảnh quan và cấu trúc không gian tại từng thời điểm.

Đặc biệt, khi kết hợp Nhiếp ảnh Kiến trúc mặt đất với hình ảnh flycam, chúng ta có thể quan sát công trình từ chi tiết vật liệu, hình khối, mặt đứng đến mối quan hệ của công trình với toàn bộ khu vực xung quanh.

Đây cũng là một trong những định hướng mà Kame theo đuổi: sử dụng hình ảnh và công nghệ để ghi lại sự phát triển của hạ tầng, kiến trúc và đô thị Việt Nam, đồng thời góp phần bảo tồn những giá trị Di sản Kiến trúc.

Từ những công trình lịch sử đến các dự án hạ tầng, quảng trường, công viên và không gian công cộng mới, mỗi bộ ảnh đều có thể trở thành một phần tư liệu cho tương lai.

Bởi chúng ta không chỉ chụp lại những gì đang hiện diện, mà còn lưu giữ hình ảnh của một thời kỳ đang đi qua.

Kame – Ghi lại sự phát triển của đô thị và gìn giữ Di sản Kiến trúc Việt Nam

Với Kame, Nhiếp ảnh Kiến trúc không chỉ là hành trình tìm kiếm vẻ đẹp của từng công trình riêng lẻ.

Đó còn là cách quan sát sự thay đổi của thành phố, nhận diện những giá trị kiến trúc và lưu giữ mối quan hệ giữa công trình với không gian sống của con người.

Thông qua Nhiếp ảnh Kiến trúc, chụp ảnh flycam, phim công trình và các giải pháp số hóa không gian, Kame hướng đến việc xây dựng những bộ tư liệu hình ảnh có giá trị thẩm mỹ, truyền thông và lưu trữ lâu dài.

Bộ ảnh Hồ Gươm trong một buổi chiều tháng Mười là một phần của hành trình ấy.

Chúng tôi mong rằng, trong tương lai, khi trở lại cùng một vị trí chụp, Kame sẽ được ghi lại một Hồ Gươm khang trang, văn minh và đáng sống hơn.

Nhưng vẫn là Hồ Gươm mà nhiều thế hệ người Hà Nội đã yêu thương và gắn bó.

Một thành phố có thể thay đổi diện mạo qua từng thế hệ. Nhưng ký ức làm nên bản sắc của nó cần được gìn giữ.

Kame – More than words.